یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های والدین این است که کودکشان دیرتر از همسالانش شروع به صحبت می‌‎کند. شاید اطرافیان مدام بگویند، پسرها دیرتر حرف می‌زنند یا این چنین حرف‌ها.

اما آیا این حرف‌ها همیشه درست هستند؟

واقعیت این است که هر کودک سرعت رشد مخصوص به خود را دارد، اما رشد زبان نیز مانند قد، وزن یا راه رفتن، نقاط عطف مشخصی دارند. اگر این مراحل با تاخیر قابل توجهی همراه باشند، بهتر است علت آن توسط متخصص بررسی شود.

کودک از چه زمانی شروع به یادگیری زبان می‌کند؟

بسیاری تصور می‌کنند یاذگیری زبان از زمانی شروع می‌شود که کودک اولین کلمه را ‌می‌گوید، اما این تصور درست نیست.

مغز انسان حتی پیش از تولد در حال یادگیری زبان است. جنین از حدود هفته 25 تا 27 بارداری می‌تواند صداهای بیرون رحم به ویژه صدای مادر را بشنود. پس از تولد نیز نوزاد به زبان مادری واکنش بیشتری واکنش نشان می‌دهد زیرا الگوهای آهنگ و ریتم آن را از دوران جنینی شنیده است.

رشد طبیعی گفتار در سال‌های اول زندگی

اگرچه هر کودک منحصربه فرد است اما معمولا این روند دیده می‌شود:

تا 6 ماهگی

  • به صداها واکنش نشان می‌دهد
  • با شنیدن صدای والدین لبخند میزند

9 تا12 ماهگی 

  • اسم خودش را میشناسد
  • ممکن است اولین کلمات مانند مامان یا بابا را با معنی بیان کند

12تا 18 ماهگی 

  • برای درخواست چیزی از کلمات یا اشاره استفاده می‌کند

18 تا 24 ماهگی 

  • در این دوره معمولا انفجار واژگان اتفاق می‌افتد
  • بسیاری از کودکان ناگهان هر هفته کلمات جدیدی یاد میگیرند

چرا بعضی از کودکان دیر حرف میزنند؟

  • تفاوت طبیعی رشد 

همه کودکان دقیقا طبق یک جدول رشد نمیکنند

برخی کودکان در راه رفتن سریع‌تر هستند و بعضی دیگر در حرف زدن

اگر سایر بخش‌های رشد طبیعی باشد، ممکن است این تفاوت کاملا طبیعی باشد

  • مشکلات شنوایی

یکی از مهم‌ترین دلایل دیر حرف زدن، کاهش شنوایی است

به همین دلیل بررسی شنوایی یکی از اولین اقداماتی است که پزشکان توصیه میکنند

  • محیط کم تعامل 

مغز کودک برای یادگیری زبان به ارتباط زنده نیاز دارد

کودکی که :

کمتر با او صحبت می‌شود

کمتر کتاب میبیند

بازی تعاملی کمتری دارد

ممکن است زبان را با سرعت کمتری یاد بگیرد

چه زمانی باید نگران شویم؟

تا 12 ماهگی هیچ نوع اشاره، بای‌بای یا ارتباط غیر کلامی ندارد

تا 18 ماهگی هیچ کلمه معنا‌داری نمیگوید

تا 24 ماهگی جمله‌های دو کلمه‌ای نمی‌سازد

به اسم خود واکنش نشان نمی‌دهد

ارتباط چشمی ضعیفی دارد

حتما توسط پزشک اطفال یا متخصص گفتار و زبان ارزیابی شود.